Μια ευρεία σύμπραξη 17 κρατών-μελών, με επικεφαλής την Ισπανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία, έθεσε στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. το πλαίσιο για μια ριζική και πιο φιλόδοξη αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η πρόταση στοχεύει στην ενίσχυση της αυτονομίας της ΚΑΠ, διασφαλίζοντας παράλληλα τη χρηματοδοτική της επάρκεια απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η επισιτιστική θωράκιση της Ευρώπης, η στήριξη των νέων αγροτών και η βιωσιμότητα της παραγωγής.
Ο Ισπανός Υπουργός Γεωργίας, Λούις Πλάνας, ανέδειξε την ΚΑΠ ως τον θεμέλιο λίθο για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής στην ύπαιθρο, ιδιαίτερα σε μια εποχή γεωπολιτικών αναταράξεων και κλιματικής αστάθειας. Στο πλευρό της ισπανικής πρωτοβουλίας τάχθηκαν συνολικά 16 χώρες (μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Πολωνία, η Ιρλανδία και το Βέλγιο), συνθέτοντας ένα ισχυρό μέτωπο που διεκδικεί θεσμικές εγγυήσεις για τον αγροτικό κόσμο.
Κεντρικό πυλώνα της διεκδίκησης αποτελεί η θεσμοθέτηση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού γεωργικής αντασφάλισης. Η ανάγκη αυτή κρίνεται επιτακτική, καθώς η κλιματική κρίση πλήττει ήδη σφοδρά την παραγωγή, με πρόσφατο παράδειγμα τις βιβλικές καταστροφές από πλημμύρες στην Ιβηρική Χερσόνησο. Η δημιουργία ενός τέτοιου προστατευτικού διχτυού θεωρείται μονόδρομος για την αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων που απειλούν πλέον καθημερινά το εισόδημα των καλλιεργητών.
Παράλληλα, η πρόταση δίνει έμφαση στη νομική απλούστευση και τη διαφάνεια. Ζητείται η ενσωμάτωση κρίσιμων κανόνων απευθείας στην ΚΑΠ και στους κανονισμούς της Κοινής Οργάνωσης Αγορών (CMO), ώστε να αποφεύγεται η γραφειοκρατική επικάλυψη και οι αποφάσεις για τον κλάδο να λαμβάνονται σε εξειδικευμένα αγροτικά όργανα. Ταυτόχρονα, τίθεται επιτακτικά το ζήτημα της προστασίας των παραγωγών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που υπονομεύουν τον ανταγωνισμό.
Σε αυτό το σκηνικό, προκάλεσε αίσθηση η απόφαση της Ελλάδας να μην συνυπογράψει το αίτημα των «17». Η χώρα μας ευθυγραμμίστηκε με μια άλλη ομάδα κρατών, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Σουηδία, οι οποίες τήρησαν αποστάσεις από τη συγκεκριμένη πρόταση αναμόρφωσης.
Από την πλευρά του, ο Έλληνας Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, εστίασε στις δηλώσεις του στην ανάγκη περιορισμού της γραφειοκρατίας και στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στους αγρότες. Αν και υποστήριξε τη μεταφορά διατάξεων για λόγους κανονιστικής σαφήνειας, απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στην πρόταση για τον ευρωπαϊκό μηχανισμό αντασφάλισης. Η σιωπή αυτή για ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την προστασία από φυσικές καταστροφές —θέμα που «καίει» και την ελληνική ύπαιθρο— δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τη στρατηγική στόχευση της χώρας στις επερχόμενες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.
