Το ότι η σημερινή κυβέρνηση διάκειται ιδιαίτερα φιλικά προς τις μεγάλες αλυσίδες λιανικού εμπορίου – σούπερ μάρκετ, δεν γεννάται καμία αμφιβολία. Για τούτο οι πρόσφατοι χειρισμοί της στο θέμα της δωρεάν διανομής τροφίμων σε απόρους συμπολίτες μας, με κοινοτική χρηματοδότηση, αντιμετωπίζονται με περισσή επιφυλακτικότητα, στο εάν αυτή αποτελεί άλλη μία έμμεση επιδότηση προς τα σούπερ μάρκετ και σε βάρος της εγχώριας παραγωγής αγροτικών προϊόντων και τροφίμων.
Με την πρόσφατη κυβερνητική απόφαση (αρ. 4215) της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου και του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάνη, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ, καθορίστηκαν οι αλλαγές στις διαδικασίες για την επισιτιστική βοήθεια σε απόρους και όσους διαβιούν σε κίνδυνο ακραίας φτώχειας, μέσω κονδυλίων του κοινοτικού Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς Απόρους και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.
Με την εν λόγω απόφαση καταργείται το προηγούμενο σύστημα για την προμήθεια των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων που προορίζονταν για τους απόρους (μέσω 57 διαγωνισμών από Δήμους και Περιφέρειες της χώρας), το οποίο είχε ουσιαστικά «παγώσει» από το 2023 μετά από παρέμβαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και την απόρριψη από το ίδιο των προσφυγών που είχαν υποβάλει Περιφέρειες και ανάδοχοι.
Τώρα οι διαγωνισμοί θα γίνονται κεντρικά – 13, ένας για κάθε Περιφέρεια της χώρας – και για έναν συνολικό προϋπολογισμό δαπάνης 400 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026-29. Από τα οποία, τα 351 εκατ. ευρώ αφορούν τη δαπάνη για αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα και τα υπόλοιπα 49 εκατ. ευρώ για «διοικητικές δαπάνες», καθώς και υπηρεσιών που αφορούν την υλοποίηση του προγράμματος, μεταξύ των οποίων και η «επικοινωνία του προγράμματος». Το πρόγραμμα υπολογίζεται ότι θα καλύψει περί τα 150.000 άτομα, μέσω του κριτηρίου του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
Έτσι, ένα καινούργιο κουπόνι – ελλληνιστί VOUCHER – μπαίνει στη ζωή μας από το ερχόμενο φθινόπωρο (που, κατά τύχη, αποτελεί και προεκλογική περίοδο , αφού πλέον οι σακούλες με τα τρόφιμα που μοιράζονταν στους απόρους αντικαθίστανται, με ηλεκτρονικά ή άλλης μορφής, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, vouchers με αντικείμενο την αγορά τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης.
Τα voucher αυτά θα εξαργυρώνονται αποκλειστικά μόνο, με βάση την ίδια υπουργική απόφαση, για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας σε καταστήματα λιανικής πώλησης, που θα συμμετέχουν στο σύστημα, όπως σούπερ μάρκετ, καταστήματα τροφίμων και οπωροπωλεία.
Προηγουμένως, θα καταρτισθεί Μητρώο Παρόχων του προγράμματος, αφού οριστικοποιηθούν από τα συναρμόδια υπουργεία τα κριτήρια και οι υποχρεώσεις για την ένταξη στο Μητρώο και οι λεπτομέρειες για τον χρόνο παραμονής στο πρόγραμμα και τις διαδικασίες εξαργύρωσης των κουπονιών-vouchers.
Και επειδή ως γνωστόν, «ο διάολος κρύβεται στις λεπτομέρειες», από πουθενά δεν διαφαίνεται μέχρι στιγμής πως ακριβώς θα γίνεται η ένταξη στο Μητρώο Παρόχων και πως θα διασφαλίζεται ότι η εξαργύρωση των vouchers θα αφορά αποκλειστικά τρόφιμα (κι όχι ποτά, καπνικά προϊόντα και άλλα είδη) ιδίως στα super markets.
Όπως, κανείς με το καινούργιο πρόγραμμα δεν διασφαλίζει ότι τα αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα θα είναι εγχώρια και όχι εισαγόμενα (όπως τουλάχιστον γινόταν προηγούμενα), καθώς στους προηγούμενους διαγωνισμούς υπήρχε αναλυτική λίστα αγροτικών προϊόντων και τροφίμων (και συγκεκριμένες τιμές) που θα διατίθενται μέσω του προγράμματος στους απόρους συμπολίτες μας.
Πέραν τούτων τα σχεδόν τρία χρόνια «παγώματος» του προγράμματος και η ξαφνική αναβίωσή του σε προεκλογική περίοδο και με αιχμή μάλιστα τα σούπερ μάρκετ, τους επιπλέον πελάτες προς αυτά και φυσικά με ένα σεβαστό ποσό, όπως τα 400 εκατ. ευρώ, εγείρουν επιπλέον αμφιβολίες για τους κυβερνητικούς χειρισμούς. Ανεξάρτητα, βέβαια, από την γνώμη που έχει ο καθένας στο εάν το θέμα των απόρων και της ακραίας φτώχειας αντιμετωπίζεται με κουπόνια και vouchers ή χρειάζονται κάποιες άλλες πολιτικές.
Σ.Σ.
