Η πρωτοβουλία του περιοδικού ΦΡΟΥΤΟΝΕΑ για την ίδρυση Πανελλαδικού Συνδέσμου Συσκευαστικών Επιχειρήσεων Φρέσκων Φρούτων και Λαχανικών είναι ιστορικής σημασίας, καθώς η δημιουργία ενός τέτοιου φορέα μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του κλάδου στη χώρα μας — από τον παραγωγό μέχρι το ράφι — επειδή οι συσκευαστές βρίσκονται στο κεντρικό σημείο σύνδεσης μεταξύ παραγωγής, διακίνησης και λιανικής.
Βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη η διαδικασία ίδρυσης του συνδέσμου και, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, μέχρι τον Ιούλιο αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες για την εκλογή Διοικητικού Συμβουλίου.
Να γίνει καλά κατανοητό
Ο ρόλος των συσκευαστών δεν έχει ακόμη γίνει πλήρως αντιληπτός ούτε από την πολιτική ηγεσία της χώρας ούτε από τους ίδιους τους ανθρώπους του κλάδου. Ωστόσο, πρόκειται για έναν κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας, ο οποίος, με σωστή οργάνωση και στοχευμένες πολιτικές, μπορεί να οδηγήσει τις τοπικές κοινωνίες σε σημαντική οικονομική ανάπτυξη.
Ο συσκευαστής δεν είναι απλώς «ένας ακόμη κρίκος». Είναι ο φορέας που οργανώνει την τυποποίηση και τη συσκευασία των προϊόντων, διασφαλίζει την ποιότητα και την ιχνηλασιμότητα και συμβάλλει ώστε να φτάνουν ασφαλή προϊόντα στον καταναλωτή. Παράλληλα, είναι αυτός που μπορεί να μεταφέρει στον παραγωγό τις απαιτήσεις της αγοράς, βοηθώντας έτσι στην καλύτερη οργάνωση της παραγωγής και στη βελτίωση του αγροτικού εισοδήματος.
Γι’ αυτό λέμε ότι ένας ισχυρός σύνδεσμος μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες σε ολόκληρο τον τομέα των φρέσκων φρούτων και λαχανικών.
Πώς επηρεάζονται οι παραγωγοί
Ένας οργανωμένος σύνδεσμος συσκευαστών μπορεί, με βάση τις απαιτήσεις της αγοράς και των καταναλωτών, να παρέχει έγκαιρη και υπεύθυνη ενημέρωση για την εξέλιξη των ποικιλιών που καλλιεργούνται, ώστε ο παραγωγός να μη γίνεται έρμαιο συμφερόντων που συνδέονται με τη διακίνηση πολλαπλασιαστικού υλικού.
Παράλληλα, ο σύνδεσμος μπορεί να αναπτύξει συνεργασίες με ερευνητικά κέντρα και πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, προκειμένου οι παραγωγοί να ενημερώνονται έγκαιρα για νέες ποικιλίες και υποκείμενα, τρόπους μείωσης του κόστους παραγωγής, ανάπτυξη νέων καλλιεργειών, σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές και γενικότερα για ζητήματα που αφορούν την πρωτογενή παραγωγή.
Επιπλέον, ο σύνδεσμος μπορεί να παρέμβει σε θέματα που σχετίζονται με τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, τις πιστοποιήσεις, τον τρόπο συγκομιδής και την τυποποίηση των προϊόντων. Πρόκειται για ζητήματα που εδώ και χρόνια αποτελούν «αγκάθι» για τον κλάδο και ταλαιπωρούν ιδιαίτερα τις συσκευαστικές επιχειρήσεις.
Πίεση για μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές
Ο νέος σύνδεσμος μπορεί να πιέσει την Πολιτεία ώστε να διασφαλιστεί η προστιθέμενη αξία που αποκτά ένα προϊόν μέσα από τη διαδικασία της συσκευασίας και της τυποποίησης. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση αδιαφανών πρακτικών διακίνησης και συναλλαγών με «μαύρο χρήμα», προωθώντας συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Μόνο έτσι ο κλάδος μπορεί να σταματήσει να αποτελεί «βορά» διαφόρων Βαλκάνιων και Ιταλών μεσιτών, οι οποίοι πολλές φορές εκμεταλλεύονται την έλλειψη οργάνωσης της ελληνικής αγοράς.
Ο υγιής ανταγωνισμός πρέπει να αποτελέσει βασική προτεραιότητα στην ατζέντα διεκδικήσεων του συνδέσμου. Από την επίτευξη ή μη αυτού του στόχου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και η επιβίωση πολλών συσκευαστικών μονάδων.
Καλύτερη πρόσβαση στις αγορές
Ένας σοβαρός και οργανωμένος σύνδεσμος μπορεί να συμβάλει στο άνοιγμα νέων εξαγωγικών αγορών. Ο κλάδος γνωρίζει καλά τη σημασία αυτής της προσπάθειας, καθώς με πρωτοβουλίες του αείμνηστου κ. Πολυχρονάκη άνοιξαν σημαντικές αγορές για τα ελληνικά προϊόντα.
Παράλληλα, ο σύνδεσμος μπορεί:
• να διοργανώνει κοινές καμπάνιες προβολής προϊόντων,
• να συμμετέχει σε διεθνείς εκθέσεις,
• να συλλέγει και να επεξεργάζεται πληροφορίες για την πορεία των αγορών,
• να προωθήσει τη δημιουργία ενιαίας ταυτότητας (branding) για τα ελληνικά προϊόντα,
• να προστατεύει τη φήμη του ελληνικού κλάδου φρέσκων φρούτων και λαχανικών όταν αυτή βάλλεται αβάσιμα.
Επιπλέον, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία κοινών προτύπων (standards) συσκευασίας, που θα διευκολύνουν τη διακίνηση των ελληνικών προϊόντων και θα επιτρέψουν την καλύτερη συμμετοχή τους στα μεγάλα προγράμματα των ευρωπαϊκών αλυσίδων λιανικής.
Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα οι ευρωπαϊκές αλυσίδες να αντιμετωπίζουν θετικότερα την παρουσία των ελληνικών προϊόντων στα ράφια τους.
Επιρροή στην κρατική πολιτική
Ένας ενιαίος φορέας συσκευαστικών επιχειρήσεων μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά:
• τη νομοθεσία που αφορά την εργασία στα συσκευαστήρια,
• τον τρόπο διεξαγωγής των εξαγωγών,
• ζητήματα φυτοϋγείας,
• το ενεργειακό κόστος των συσκευαστηρίων,
• την ταχύτερη διαδικασία αξιολόγησης και εκταμίευσης των επενδυτικών σχεδίων των μελών του,
• τη διαμόρφωση της ΚΑΠ, των προγραμμάτων μεταποίησης, καθώς και των ποσοστών επιδότησης.
Με αυτόν τον τρόπο, ο σύνδεσμος αποκτά πολιτική βαρύτητα και μπορεί να λειτουργήσει ως θεσμικός συνομιλητής της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας της χώρας.
Το κρίσιμο σημείο
Το αν ο σύνδεσμος θα λειτουργήσει θετικά ή αρνητικά για τον κλάδο εξαρτάται από το μοντέλο λειτουργίας του.
Αν λειτουργήσει συλλογικά, με διαφάνεια και με στόχο την ανάπτυξη του ελληνικού προϊόντος, τότε πράγματι μπορεί να αποτελέσει μοχλό εκσυγχρονισμού ολόκληρου του τομέα των φρέσκων φρούτων και λαχανικών.
Γι’ αυτό, τώρα που οργανώνεται ο σύνδεσμος, πρέπει να μπουν ασφαλιστικές δικλίδες ώστε να μη λειτουργήσει ως μια κλειστή λέσχη που θα εξυπηρετεί μόνο τα συμφέροντα λίγων μεγάλων παικτών της αγοράς. Αντίθετα, θα πρέπει να θέτει ως προτεραιότητα την ανάπτυξη ολόκληρου του κλάδου — τόσο του παραγωγικού όσο και του συσκευαστικού τομέα.
Ουσιαστικά, επειδή οι συσκευαστές αποτελούν το «νευρικό κέντρο» της εμπορικής αλυσίδας, οτιδήποτε οργανώνεται σε αυτό το επίπεδο επηρεάζει αναπόφευκτα ολόκληρο τον ελληνικό κλάδο φρέσκων φρούτων και λαχανικών.
Εν κατακλείδι
Η ίδρυση ενός ισχυρού και αντιπροσωπευτικού Πανελλαδικού Συνδέσμου Συσκευαστικών Επιχειρήσεων μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για τον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα. Μπορεί να συμβάλει στην οργάνωση της αγοράς, στην προστασία της ελληνικής παραγωγής, στην ενίσχυση των εξαγωγών και στη δημιουργία ενός πιο υγιούς και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος για όλους τους εμπλεκόμενους στον κλάδο.
Ευχόμαστε αυτή η προσπάθεια να ευδοκιμήσει και εμείς, ως ΦΡΟΥΤΟΝΕΑ, να καμαρώνουμε για αυτή την πρωτοβουλία μας.
Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις μπορούν να ενημερώνονται από το site του υπό σύσταση Συνδέσμου: https://sites.google.com/view/greek-fruit-packers
Τάκης Ορφανός
Εκδότης Περιοδικού Φρουτονέα
takis@froutonea.gr
