Με τη νέα εγκύκλιο Ε.2016/2026, η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει το πλαίσιο για την ψηφιακή διακίνηση αγροτικών προϊόντων και τη διαβίβαση δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA, στοχεύοντας στον εκσυγχρονισμό των υποχρεώσεων για τους παραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ και τους επαγγελματίες του υπαίθριου εμπορίου. Σύμφωνα με τις οδηγίες, για τη μεταφορά προϊόντων προς λαϊκές αγορές ή πλανόδιο εμπόριο απαιτείται η έκδοση Συγκεντρωτικού Δελτίου Αποστολής, όπου αναγράφεται ο ΑΦΜ του παραγωγού, ο σκοπός «Πώληση» και η ακριβής τοποθεσία. Σε περίπτωση αδιάθετων προϊόντων, η επιστροφή στην έδρα καλύπτεται από το ίδιο έγγραφο, συνοδευόμενη από την έκδοση Δελτίου Ποσοτικής Παραλαβής για την ενημέρωση του συστήματος, διαδικασία που ισχύει και για διακινήσεις που διαρκούν περισσότερες από μία ημέρες.
Σημαντική διευκόλυνση αποτελεί η εξαίρεση από την έκδοση ψηφιακών παραστατικών για ενδοδιακινήσεις (π.χ. από το χωράφι στην αποθήκη), εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα 10 χιλιόμετρα και δεν μεσολαβεί τρίτο πρόσωπο. Παράλληλα, για τους επαγγελματίες πωλητές που προμηθεύονται εμπορεύματα από χονδρεμπόρους, η διακίνηση μπορεί να καλυφθεί από το παραστατικό του προμηθευτή, με την υποχρέωση έκδοσης νέων εγγράφων να ενεργοποιείται μόνο κατά την επιστροφή αδιάθετων αποθεμάτων ή τη μεταγενέστερη αναδιανομή τους.
Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για τους πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών σε υπαίθριες αγορές, οι οποίοι απαλλάσσονται από τα παραστατικά διακίνησης εφόσον δεν διαθέτουν φυσικό κατάστημα και έχουν ήδη διαβιβάσει τα παραστατικά αγοράς στο myDATA. Τέλος, η εγκύκλιος ρυθμίζει τις διακινήσεις μέσω ταχυμεταφορών, επιτρέποντας εξαιρέσεις όταν οι εταιρείες courier διαθέτουν αξιόπιστα συστήματα εντοπισμού σε πραγματικό χρόνο. Με αυτές τις παρεμβάσεις, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να ενοποιήσει τους κανόνες ψηφιακής παρακολούθησης, προσαρμόζοντάς τους στις πρακτικές ανάγκες της αγροτικής παραγωγής και του υπαίθριου εμπορίου.
Πιο αναλυτικά, η ΚΥΑ προβλέπει:
1. Παραγωγοί – Αγρότες (Κανονικό Καθεστώς)
- Μεταφορά προς πώληση: Εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής (ΤΠ 9.2) προς myDATA. Δικαιολογητικά: ΑΦΜ Εκδότη (Παραγωγός), ΑΦΜ Λήπτη (εννέα μηδενικά), Σκοπός (Πώληση), Τόπος (Γεωγραφική θέση αγοράς).
- Αδιάθετα προϊόντα: Η επιστροφή γίνεται με το αρχικό δελτίο. Μόλις φτάσουν στην έδρα, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής για ενημέρωση του myDATA.
- Πολυήμερη διακίνηση: Αν ο παραγωγός πηγαίνει σε διαδοχικές αγορές χωρίς επιστροφή στην έδρα, το αρχικό δελτίο καλύπτει όλη τη διάρκεια (αναγράφονται όλοι οι τόποι παράδοσης).
- Ενδοδιακίνηση (Χωράφι-Αποθήκη): Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό αν η απόσταση είναι έως 10 χλμ. Αν όμως η μεταφορά αφορά πώληση ή παράδοση σε συνεταιρισμό, το παραστατικό είναι υποχρεωτικό.
2. Επαγγελματίες Πωλητές Αγροτικών Προϊόντων
- Προμήθεια από χονδρεμπόρους: Η μεταφορά στην αγορά καλύπτεται από το παραστατικό του προμηθευτή (αν αναγράφει τον τόπο παράδοσης).
- Επιστροφή & Νέα Διακίνηση: Για τα αδιάθετα εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής κατά την επιστροφή στην έδρα. Για την πώλησή τους σε επόμενη ημέρα, ο πωλητής εκδίδει πλέον δικό του Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.
3. Πωλητές Βιομηχανικών/Βιοτεχνικών Ειδών
- Απαλλαγή: Όσοι πωλούν αποκλειστικά σε υπαίθριες αγορές/πλανόδιο δεν εκδίδουν δελτία διακίνησης, αρκεί να έχουν διαβιβαστεί τα τιμολόγια αγοράς στο myDATA.
- Εξαίρεση: Αν ο πωλητής διαθέτει και φυσικό κατάστημα, η υποχρέωση έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης παραμένει.
4. Ταχυμεταφορές (Courier)
- Απαλλαγή από ψηφιακά δελτία: Οι εταιρείες ταχυμεταφορών μπορούν να μην εκδίδουν τα σχετικά παραστατικά διακίνησης (κατά την έξοδο από κέντρα διαλογής), υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο (tracking), με στοιχεία άμεσα διαθέσιμα σε έλεγχο.
.
