Σε μια κρίσιμη φάση για το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανοίγοντας τον διάλογο για τη θέσπιση ενός εθελοντικού συστήματος πιστοποίησης της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας (carbon farming). Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μετατροπή των αγροτικών και δασικών εκτάσεων σε «αποθήκες» άνθρακα, προσφέροντας παράλληλα στους παραγωγούς νέες δυνατότητες χρηματοδότησης.
Οι ενδιαφερόμενοι (αγρότες, δασοκόμοι και φορείς της αγοράς) έχουν περιθώριο έως τις 19 Φεβρουαρίου 2026 για να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας «Πείτε την άποψή σας». Ενδιάμεσος σταθμός της διαδικασίας είναι η 5η Φεβρουαρίου, όπου ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων θα αναλύσει τις προτεινόμενες μεθοδολογίες σε δημόσια διαδικτυακή συνεδρίαση.
Επιδοτούμενες δράσεις
Το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο την προστασία του κλίματος, αλλά τη δημιουργία ενός βιώσιμου οικονομικού μοντέλου.
Οι πρακτικές που μπαίνουν στο «μικροσκόπιο» της πιστοποίησης περιλαμβάνουν:
- Αποκατάσταση τυρφώνων: Επανύγρανση εδαφών για τη συγκράτηση εκπομπών.
- Αγροδασοκομία: Συνδυασμός καλλιεργειών με δέντρα.
- Προστασία εδάφους: Μέτρα για τη μείωση της διάβρωσης και τη βελτίωση της γονιμότητας.
Δάσωση: Φύτευση νέων εκτάσεων και ορθολογική χρήση λιπασμάτων.
«Πληρωμές βάσει αποτελέσματος»
Η καινοτομία της πρότασης έγκειται στις «πληρωμές βάσει αποτελέσματος». Αντί για οριζόντιες επιδοτήσεις, το σύστημα θα επιβραβεύει τους διαχειριστές γης ανάλογα με την πραγματική ποσότητα άνθρακα που καταφέρνουν να αποθηκεύσουν. Η πιστοποίηση CRCF (Carbon Removal Certification Framework), που ισχύει από τον Δεκέμβριο του 2024, αποτελεί τη βάση για να διασφαλιστεί ότι οι απορροφήσεις είναι μετρήσιμες, μόνιμες και πρόσθετες σε σχέση με τις ήδη υπάρχουσες υποχρεώσεις.
Για να αποφευχθούν φαινόμενα «πράσινου ξεπλύματος» (greenwashing), η Κομισιόν θέτει αυστηρά κριτήρια:
- Ποσοτικοποίηση: Ακριβής μέτρηση των κλιματικών οφελών.
- Προσθετικότητα: Οι δράσεις πρέπει να ξεπερνούν τις τυπικές νομικές απαιτήσεις.
- Μακροπρόθεσμη αποθήκευση: Διασφάλιση ότι ο άνθρακας θα παραμείνει στο έδαφος με σαφή καταλογισμό ευθύνης.
- Βιωσιμότητα: Οι πρακτικές δεν πρέπει να βλάπτουν τη βιοποικιλότητα ή άλλους περιβαλλοντικούς στόχους.
Με τον νέο εκτελεστικό κανονισμό (2025/2358), η ΕΕ υπόσχεται πλήρη διαφάνεια, παρέχοντας σε όλους τους εμπλεκόμενους πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα για τη λειτουργία των συστημάτων πιστοποίησης.
