Σημαντική ενίσχυση της παρουσίας τους στην ευρωπαϊκή αγορά φρούτων και λαχανικών καταγράφουν το Μαρόκο, η Τουρκία και η Αίγυπτος, αξιοποιώντας το χαμηλότερο κόστος παραγωγής και την αυξανόμενη ζήτηση για ανταγωνιστικά τιμολογημένα προϊόντα. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται κυρίως στις τομάτες, τις πιπεριές, τα εσπεριδοειδή και τις γλυκοπατάτες, όπου οι εισαγωγές από τρίτες χώρες έχουν αυξηθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της τομάτας. Μεταξύ των περιόδων 2011-2013 και 2023-2025, η παραγωγή της ΕΕ μειώθηκε από 6,52 σε 6,28 εκατ. τόνους. Στο ίδιο διάστημα, οι εξαγωγές μαροκινής τομάτας προς την ΕΕ αυξήθηκαν κατά περίπου 216.000 τόνους, φτάνοντας τους 533.000 τόνους, ενώ η Τουρκία ενίσχυσε τις αντίστοιχες ποσότητες κατά 165.000 τόνους.
Ισχυρή άνοδος σε αβοκάντο και γλυκοπατάτες
Στο Μαρόκο, οι εκτάσεις αβοκάντο αυξήθηκαν κατά 363% μεταξύ 2011 και 2024, φτάνοντας τα 11.770 εκτάρια. Παράλληλα, σημαντική παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά αποκτούν τα μαροκινά μύρτιλα, σμέουρα και καρπούζια.
Αντίστοιχα, η Αίγυπτος ενισχύει τις εξαγωγές πορτοκαλιών και γλυκοπατάτας. Την περίοδο 2023-2025, οι μέσες ετήσιες ποσότητες που κατευθύνθηκαν στην ΕΕ ανήλθαν σε 437.000 και 159.000 τόνους αντίστοιχα. Μάλιστα, οι αιγυπτιακές γλυκοπατάτες ξεπερνούν σε όγκο την εκτιμώμενη συνολική ευρωπαϊκή παραγωγή.
Καθοριστικό ρόλο στη μετατόπιση των εμπορικών ισορροπιών διαδραματίζουν οι διαφορές στο εργατικό κόστος, στις τιμές γης και στην ενέργεια. Ωστόσο, το κόστος μεταφοράς, οι φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις και η μικρή διάρκεια συντήρησης ορισμένων προϊόντων εξακολουθούν να περιορίζουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των εισαγωγών.
Γ.Ζ.
