Εάν οι αφίξεις κινηθούν σε ικανοποιητικά επίπεδα, τότε η ζήτηση για νωπά προϊόντα μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά. Σε διαφορετική περίπτωση, οι επιχειρήσεις του κλάδου θα χρειαστεί να διαχειριστούν μία σεζόν με αυξημένα κόστη και πιο συγκρατημένη κατανάλωση σε σχέση με τις προσδοκίες που είχαν διαμορφωθεί στις αρχές της χρονιάς.
Με πιο συγκρατημένους ρυθμούς σε σχέση με την περσινή χρονιά εξελίσσεται μέχρι στιγμής η φετινή τουριστική περίοδος στην Ελλάδα, δημιουργώντας κλίμα επιφυλακτικότητας τόσο στους ανθρώπους της τουριστικής αγοράς, όσο και στις επιχειρήσεις διακίνησης τροφίμων. Ειδικότερα εκείνες των φρούτων και λαχανικών, που κάθε χρόνο περιμένουν με ανυπομονησία την έναρξη της θερινής καλοκαιρινής περιόδου για να πολλαπλασιάσουν τις πωλήσεις τους.
Καθυστέρηση στην πραγματοποίηση κρατήσεων
Παρά το γεγονός ότι η τουριστική κίνηση αυξάνεται σταδιακά όσο πλησιάζουμε προς το καλοκαίρι, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η πραγματική εικόνα της σεζόν θα φανεί από τον Ιούνιο και μετά, όταν ξεκινήσει η πλήρης λειτουργία ξενοδοχείων, εστιατορίων και μονάδων μαζικής εστίασης στα νησιά και στους βασικούς τουριστικούς προορισμούς.
Σύμφωνα με πηγές από την τουριστική βιομηχανία, οι κρατήσεις κινούνται μεν ανοδικά, αλλά με σαφώς πιο αργούς ρυθμούς σε σχέση με το 2025. Η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, η αβεβαιότητα που προκαλούν οι πολεμικές εξελίξεις, αλλά και το αυξημένο κόστος μετακίνησης, φαίνεται πως επηρεάζουν σημαντικά τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Όπως επισημαίνουν άνθρωποι της αγοράς, πολλοί καταναλωτές καθυστερούν να προχωρήσουν σε κρατήσεις ή επιλέγουν πιο περιορισμένες δαπάνες για τις καλοκαιρινές τους διακοπές, ενώ υπάρχουν και αναφορές από μεγάλα ξενοδοχεία της Αθήνας ακόμα και για ορισμένες απροσδόκητες ακυρώσεις, χωρίς ακόμη αυτό όμως να σημαίνει συναγερμό.
Χαμηλότερη από τον περσινό Μάιο η διακίνηση προς τον κλάδο HORECA
Η εικόνα αυτή μεταφέρεται ήδη και στην αγορά οπωροκηπευτικών, όπου οι επιχειρήσεις που προμηθεύουν ξενοδοχεία, εστιατόρια και επιχειρήσεις catering παρακολουθούν στενά την πορεία των αφίξεων. Όπως εξηγούν παράγοντες της αγοράς, ο τουρισμός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη ζήτηση σε αρκετές κατηγορίες προϊόντων, που ακόμη δεν έχουν ανεβάσει τις πωλήσεις τους στα περσινά επίπεδα. Εκτός από τα εποχικά ελληνικά φρούτα και λαχανικά, σημαντική αύξηση της κατανάλωσης καταγράφεται κάθε καλοκαίρι και στα εισαγόμενα εξωτικά προϊόντα, όπως ανανάδες, λάιμ, αβοκάντο και μπανάνες, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως σε ξενοδοχειακούς μπουφέδες, cocktail bars και χώρους εστίασης υψηλής επισκεψιμότητας.
Έτσι λοιπόν, εισαγωγείς και διακινητές φρούτων και λαχανικών αναφέρουν ότι οι παραγγελίες μέχρι στιγμής κινούνται προσεκτικά, χωρίς τη δυναμική που παρατηρήθηκε την προηγούμενη χρονιά, όταν η τουριστική αγορά είχε εμφανίσει έντονη ανάπτυξη ήδη από την άνοιξη. Στην περίπτωση της μπανάνας μάλιστα, η μέχρι τώρα εικόνα δείχνει μικρή κάμψη στη ζήτηση, κάτι που συνδέεται τόσο με τη συγκρατημένη τουριστική ροή, όσο και με τη συνολική πίεση που δέχεται η κατανάλωση. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι εφόσον υπάρξει σταθεροποίηση του διεθνούς περιβάλλοντος και ενίσχυση των κρατήσεων μέσα στον Ιούλιο και τον Αύγουστο, η αγορά μπορεί να ανακτήσει μέρος της δυναμικής της.
Προσφορότερος για συμπεράσματα ο Ιούνιος
Ωστόσο, μέχρι στιγμής η εικόνα χαρακτηρίζεται από αναμονή. Πολύ πιο αξιόπιστη εικόνα για τη ζήτηση θα αποτυπωθεί μόλις ξεκινήσει η πλήρης τουριστική δραστηριότητα του Ιουνίου, περίοδος που παραδοσιακά σηματοδοτεί την εκτόξευση των παραγγελιών. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως τα φρούτα και τα λαχανικά είναι ευπαθή προϊόντα, και γι’ αυτό είναι αδύνατο οι ξενοδοχειακές και άλλες επιχειρήσεις να δεσμεύονται από τώρα σε συγκεκριμένες ποσότητες, αρκετές εβδομάδες νωρίτερα.
Από την άλλη πλευρά, αρκετοί εκπρόσωποι της αγοράς εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι η εικόνα μπορεί να βελτιωθεί τους επόμενους μήνες. Όπως σημειώνουν, ο ελληνικός τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί ισχυρό brand διεθνώς, ενώ η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει δείξει ότι πολλές κρατήσεις πραγματοποιούνται πλέον σε μικρότερο χρονικό ορίζοντα σε σχέση με το παρελθόν. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά μπορεί να δει την εικόνα να διορθώνεται ακόμα και λίγες εβδομάδες πριν από την κορύφωση της σεζόν.
Σε κάθε περίπτωση, το θέμα των καυσίμων «καίει»
Την ίδια στιγμή, οι αυξήσεις στο κόστος μεταφορών και καυσίμων δημιουργούν νέα δεδομένα για ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι το μεταφορικό κόστος προς τη νησιωτική Ελλάδα αλλά και προς προορισμούς της ηπειρωτικής χώρας έχει αυξηθεί αισθητά σε σχέση με πέρυσι, επηρεάζοντας τόσο τις επιχειρήσεις διακίνησης, όσο και τις τελικές τιμές προϊόντων. Οι ανατιμήσεις αυτές έρχονται βέβαια να προστεθούν στο ήδη αυξημένο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων φιλοξενίας και εστίασης, οι οποίες προσπαθούν να διατηρήσουν ανταγωνιστικά πακέτα, χωρίς να μετακυλίσουν πλήρως τις αυξήσεις στους πελάτες.
Πώς επηρεάζουν οι ενδεχόμενες ακυρώσεις αεροπορικών δρομολογίων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ενδεχόμενο νέων αναταράξεων στις αερομεταφορές λόγω του σεναρίου μαζικών ακυρώσεων ολόκληρων αεροπορικών συνδέσεων, από πιθανές ελλείψεις καυσίμων. Παρότι οι ποσότητες φρούτων και λαχανικών που εισάγονται αεροπορικώς στην Ελλάδα παραμένουν σχετικά περιορισμένες, οι επαγγελματίες επισημαίνουν ότι το βασικό ζήτημα δεν αφορά τόσο την επάρκεια προϊόντων, όσο την πορεία του τουρισμού. Εάν υπάρξει περαιτέρω επιβράδυνση στις αφίξεις ή αυξημένες ακυρώσεις κρατήσεων, τότε η επίδραση στη ζήτηση τροφίμων θα είναι άμεση, ιδιαίτερα σε προορισμούς που βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στην καλοκαιρινή τουριστική δραστηριότητα.
Συμπεραίνοντας
Για τον κλάδο των φρούτων και λαχανικών, το φετινό καλοκαίρι αναμένεται να αποτελέσει ένα τεστ αντοχών. Η πορεία του τουρισμού θα επηρεάσει άμεσα τον όγκο των παραγγελιών, τη διακίνηση προϊόντων αλλά και τη συνολική κατανάλωση στην αγορά της μαζικής εστίασης. Εάν οι αφίξεις κινηθούν τελικά σε ικανοποιητικά επίπεδα από τα μέσα του καλοκαιριού και μετά, τότε η ζήτηση για νωπά προϊόντα μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά, δίνοντας ώθηση τόσο στα ελληνικά εποχικά προϊόντα, όσο και στα εισαγόμενα φρούτα που συνδέονται με την τουριστική κατανάλωση. Σε διαφορετική περίπτωση, αναπόφευκτα οι επιχειρήσεις του κλάδου θα χρειαστεί να διαχειριστούν μία σεζόν με αυξημένα κόστη και πιο συγκρατημένη κατανάλωση σε σχέση με τις προσδοκίες που είχαν διαμορφωθεί στις αρχές της χρονιάς.
| Με μια ματιά |
|---|
• Η ουριστική περίοδος στην Ελλάδα εξελίσσεται με πιο αργούς ρυθμούς από πέρυσι, δημιουργώντας επιφυλακτικότητα σε τουρισμό και διακίνηση τροφίμων, ειδικά σε φρούτα και λαχανικά. • Οι κρατήσεις αυξάνονται αλλά καθυστερημένα, με αβεβαιότητα λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων και υψηλού κόστους μετακίνησης, ενώ η πραγματική εικόνα αναμένεται από τον Ιούνιο. • Η ζήτηση στον κλάδο HORECA και στα οπωροκηπευτικά είναι χαμηλότερη από πέρυσι, με συγκρατημένες παραγγελίες και μικρή κάμψη σε προϊόντα όπως η μπανάνα. • Τα καύσιμα και τα μεταφορικά κόστη επιβαρύνουν την εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ πιθανές ακυρώσεις πτήσεων αυξάνουν την αβεβαιότητα. • Συνολικά, το καλοκαίρι θεωρείται κρίσιμο τεστ για τη ζήτηση, με πιθανή ανάκαμψη αν ενισχυθούν οι αφίξεις από Ιούλιο και Αύγουστο. |
Τάκης Ορφανός
Εκδότης Περιοδικού Φρουτονέα
takis@froutonea.gr
