Το νέο σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα υιοθέτησε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στοχεύοντας στην εξεύρεση λύσης για την άνοδο των τιμών, δεδομένης και της γεωπολιτικής αστάθειας. Το πακέτο των άμεσων μέτρων ανακοινώθηκε από τον Λουξεμβούργιο Επίτροπο, αρμόδιο για αγροτικά ζητήματα, Κρίστοφ Χάνσεν. Η έμφαση στα καινούργια μέτρα δόθηκε σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Το γεγονός, μάλιστα, ότι αναλήφθηκαν εκ νέου πρωτοβουλίες για την αγορά των λιπασμάτων σε λιγότερο από πέντε χρόνια, αποτυπώνει την κρίσιμη περίοδο που διανύει ο κλάδος.
Μέτρα ενισχύσεων, αυτονόμηση & απανθρακοποίηση
Στα βραχυπρόθεσμα μέτρα, η Επιτροπή εστιάζει στην άμεση ανακούφιση της αγοράς και την παροχή ρευστότητας. Προβλέπεται η κινητοποίηση του Γεωργικού Αποθεματικού της ΚΑΠ και η ενεργοποίηση του Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για τη στήριξη των πληγέντων αγροτών. Παράλληλα, εισάγεται το νομοθετικό εργαλείο IMERA για τον χαρακτηρισμό των λιπασμάτων ως «κρίσιμων αγαθών», ενώ εφαρμόζονται μηδενικοί δασμοί στις εισαγωγές αμμωνίας και ουρίας από τρίτες χώρες (εξαιρουμένης της Ρωσίας και της Λευκορωσίας) για τη μείωση του κόστους.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η στρατηγική στρέφεται στην αυτονόμηση της ΕΕ μέσω της κυκλικής οικονομίας και της απανθρακοποίησης. Προωθείται η χρήση βιολογικών λιπασμάτων και η ανάκτηση θρεπτικών συστατικών από απόβλητα, ενώ η αναθεώρηση του συστήματος ETS θα παρέχει κίνητρα για την παραγωγή «πράσινης αμμωνίας». Τέλος, το Παρατηρητήριο Αγοράς Λιπασμάτων αναβαθμίζεται για τη διασφάλιση της διαφάνειας στις τιμές και τα αποθέματα, επιχειρώντας να σπάσει τον φαύλο κύκλο της εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών πόρων.
Για «ανεπαρκή» μέτρα κάνει λόγο η Copa-Cogeca
Παρά τις κινήσεις της Κομισιόν για παροχή ανακούφισης στο αυξανόμενο κόστος, η αμφιβολία των ευρωπαϊκών παραγωγών για την αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων είναι διάχυτη. Ενδεικτική της κατάστασης ήταν η συμβολική συγκέντρωση των αγροτών στο Στρασβούργο, πριν ανακοινωθεί το επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης.
Η Copa-Cogeca, όπως μεταδίδει το Fruchthandel.de, καταγγέλλει την απουσία νέων πόρων, εστιάζοντας στην αρνητική επίδραση των περιβαλλοντικών φόρων. Το κόστος ρύπων και ο δασμός άνθρακα εκλαμβάνονται ως εργαλεία που διογκώνουν τεχνητά τις τιμές, υπονομεύοντας τη βιωσιμότητα του κλάδου. Προειδοποιεί, ακόμα, ότι χωρίς άμεση αναστολή δασμών και παρεκκλίσεις από τις οδηγίες για τα νιτρικά, η παραγωγή καθίσταται ασύμφορη, απειλώντας την επισιτιστική ασφάλεια με εκρηκτικό πληθωρισμό στο ράφι του καταναλωτή.
Για τους αγρότες, το συμπέρασμα ήταν σαφές: εάν οι τιμές για τις κύριες κατηγορίες λιπασμάτων παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδά τις επόμενες εβδομάδες, η γεωργική κρίση θα οδηγήσει σε περαιτέρω πληθωρισμό και παγκόσμια επισιτιστική κρίση.
