FAO: Συναγερμός για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) προειδοποιεί ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν συστηματικό κλονισμό στα αγροδιατροφικά συστήματα παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο του Οργανισμού, Μάσιμο Τορέρο, η κλιμάκωση της έντασης επηρεάζει άμεσα τη γεωργική παραγωγή, τις διεθνείς τιμές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Κεντρικό σημείο ανησυχίας αποτελεί η δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, όπου η διέλευση δεξαμενόπλοιων υποχώρησε κατά 90% σε διάστημα λίγων ημερών. Ο συγκεκριμένος δίαυλος είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς μεταφέρει το 35% των παγκόσμιων ροών αργού πετρελαίου, το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και το 30% των λιπασμάτων που διακινούνται διεθνώς. Παράλληλα, η περιοχή ελέγχει το ήμισυ του παγκόσμιου εμπορίου θείου, η έλλειψη του οποίου απειλεί την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων σε μεγάλες παραγωγούς χώρες.

Η αναταραχή αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους για τους αγρότες. Τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου για τα πλοία αυξήθηκαν από 0,25% σε 10% της αξίας τους, ενώ οι τιμές των λιπασμάτων σημειώνουν ράλι. Ενδεικτικά, η τιμή της ουρίας στην Αίγυπτο αυξήθηκε κατά 28% τις τελευταίες εβδομάδες. Ο FAO εκτιμά ότι οι διεθνείς τιμές λιπασμάτων θα παραμείνουν κατά 15% έως 20% υψηλότερες στο πρώτο εξάμηνο του 2026, εφόσον η κρίση συνεχιστεί, γεγονός που αναγκάζει πολλούς παραγωγούς να μειώσουν τη χρήση εισροών, επηρεάζοντας άμεσα τις αποδόσεις των καλλιεργειών.

Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι εντονότερες σε χώρες με υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές ή σε κρίσιμα στάδια καλλιέργειας, όπως η Ινδία, το Μπανγκλαντές, η Αίγυπτος και κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής. Σε περίπτωση που η διαταραχή ξεπεράσει τους τρεις μήνες, ο FAO προειδοποιεί για σοβαρές ελλείψεις σε βασικά αγαθά όπως το σιτάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι, καθώς και για στρεβλώσεις στις παγκόσμιες αποφάσεις φύτευσης για το 2026.

Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, ο Οργανισμός ζητά άμεση διεθνή δράση για τη δημιουργία εναλλακτικών εμπορικών οδών και την εξασφάλιση πιστώσεων προς τους αγρότες. Μακροπρόθεσμα, προτείνεται η διαφοροποίηση των πηγών εισαγωγής λιπασμάτων και η επένδυση σε βιώσιμες τεχνολογίες, ώστε να θωρακιστεί η παγκόσμια διατροφική αλυσίδα από μελλοντικά ενεργειακά σοκ.

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) προειδοποιεί ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν συστηματικό κλονισμό στα αγροδιατροφικά συστήματα παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο του Οργανισμού, Μάσιμο Τορέρο, η κλιμάκωση της έντασης επηρεάζει άμεσα τη γεωργική παραγωγή, τις διεθνείς τιμές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Κεντρικό σημείο ανησυχίας αποτελεί η δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, όπου η διέλευση δεξαμενόπλοιων υποχώρησε κατά 90% σε διάστημα λίγων ημερών. Ο συγκεκριμένος δίαυλος είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς μεταφέρει το 35% των παγκόσμιων ροών αργού πετρελαίου, το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και το 30% των λιπασμάτων που διακινούνται διεθνώς. Παράλληλα, η περιοχή ελέγχει το ήμισυ του παγκόσμιου εμπορίου θείου, η έλλειψη του οποίου απειλεί την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων σε μεγάλες παραγωγούς χώρες.

Η αναταραχή αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους για τους αγρότες. Τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου για τα πλοία αυξήθηκαν από 0,25% σε 10% της αξίας τους, ενώ οι τιμές των λιπασμάτων σημειώνουν ράλι. Ενδεικτικά, η τιμή της ουρίας στην Αίγυπτο αυξήθηκε κατά 28% τις τελευταίες εβδομάδες. Ο FAO εκτιμά ότι οι διεθνείς τιμές λιπασμάτων θα παραμείνουν κατά 15% έως 20% υψηλότερες στο πρώτο εξάμηνο του 2026, εφόσον η κρίση συνεχιστεί, γεγονός που αναγκάζει πολλούς παραγωγούς να μειώσουν τη χρήση εισροών, επηρεάζοντας άμεσα τις αποδόσεις των καλλιεργειών.

Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι εντονότερες σε χώρες με υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές ή σε κρίσιμα στάδια καλλιέργειας, όπως η Ινδία, το Μπανγκλαντές, η Αίγυπτος και κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής. Σε περίπτωση που η διαταραχή ξεπεράσει τους τρεις μήνες, ο FAO προειδοποιεί για σοβαρές ελλείψεις σε βασικά αγαθά όπως το σιτάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι, καθώς και για στρεβλώσεις στις παγκόσμιες αποφάσεις φύτευσης για το 2026.

Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, ο Οργανισμός ζητά άμεση διεθνή δράση για τη δημιουργία εναλλακτικών εμπορικών οδών και την εξασφάλιση πιστώσεων προς τους αγρότες. Μακροπρόθεσμα, προτείνεται η διαφοροποίηση των πηγών εισαγωγής λιπασμάτων και η επένδυση σε βιώσιμες τεχνολογίες, ώστε να θωρακιστεί η παγκόσμια διατροφική αλυσίδα από μελλοντικά ενεργειακά σοκ.